در ادامه تلاشهای سازمان دفاع از قربانیان خشونت برای مستندسازی نقضهای فاحش حقوق بشر و حقوق بینالملل بشردوستانه ناشی از تجاوزات نظامی اخیر ایالات متحده آمریکا و رژیم اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران، و در راستای گفتمانسازی حقوق بشری و توسعه ادبیات تخصصی از طریق گفتوگو با صاحبنظران برجسته بینالمللی، این سازمان گفتوگویی اختصاصی با اسکیپ شیل انجام داد.
اسکیپ شیل، عکاس، فیلمساز، نویسنده و فعال عدالت اجتماعی آمریکایی مستقر در کمبریج ماساچوست است که از سال ۲۰۰۳، بخش عمدهای از فعالیتهای حرفهای خود را به انعکاس وضعیت حقوق بشر در فلسطین و اسرائیل، با تمرکز ویژه بر زندگی روزمره غیرنظامیان فلسطینی اختصاص داده است. وی با انجام سفرهای میدانی متعدد به غزه، کرانه باختری و سرزمینهای اشغالی، چالشهای زندگی جوامع آسیبدیده از منازعات، آوارگی و محدودیتهای تردد را با لنز دوربین خود ثبت کرده است. آخرین حضور او در غزه به سال ۲۰۱۳ بازمیگردد و پس از آن به دلیل اعمال محدودیتهای شدید، امکان دسترسی مجدد نیافته است.
شیل در پروژههای مستند و شاخصی همچون نکبت مستمر (The Ongoing Nakba) و شاهد عینی غزه (Eyewitness Gaza)، ابعاد مختلف زندگی آوارگان داخلی، پیامدهای تخریب خانهها و واقعیتهای حیات زیر سایه اشغال و محاصره را به تصویر کشیده است. او که سابقه تدریس و عکاسی داوطلبانه برای «کمیته خدمات دوستان آمریکایی» (AFSC) و دریافت جایزه «الهامبخش امید» را در کارنامه دارد، همواره تلاش کرده تا با تلفیق مستندسازی بصری، شهادتهای عینی و کنشگری صلح، تجربیات تلخ غیرنظامیان آسیبدیده را برای مخاطبان خارج از منطقه درگیری ملموس و قابل درک سازد.
در ادامه، مهمترین محورهای دیدگاهها و مشاهدات وی ارائه شده است:
روایتهای عینی از غزه؛ مشاهدات عینی از غزه؛ رنجها و مقاومت مردم
تجربیات میدانی اسکیپ در غزه، پرده از فجایع عمیقی برمیدارد. او در رویکرد حرفهای خود، مستقیماً بر چهرهی قربانیان تمرکز میکند تا انسانیت رنگباخته در سایه جنگ را به تصویر بکشد. وی به تصویری که در سال ۲۰۰۴ از یک دختربچه فلسطینی ثبت کرده است اشاره میکند؛ دختری که هنگام بازی در مقابل خانهاش هدف تکتیرانداز اسرائیلی قرار گرفت. به باور او و به نقل از پزشکان معالج، اگرچه زخمهای جسمی این دست حملات درمان میشوند، اما جراحات روانی جنگ به سختی التیام مییابند. وی همچنین با یادآوری عکاسی از بازماندگان عملیات «سرب گداخته» در سال ۲۰۰۸، شرایط زندگی مردم در چادرهای آن زمان را مستند کرده و با ابراز تاسف تاکید میکند که وضعیت فاجعهبار کنونی غیرنظامیان در غزه، حتی از آن روزهای تاریک نیز وخیمتر است.
بهای بیان حقیقت: مقاومت کورکورانه در برابر مستندات عینی
انتقال این واقعیتها و روایت رنج غیرنظامیان به افکار عمومی آمریکا، همواره مسیری هموار و بیهزینه برای وی نبوده است. اگرچه او تاکید میکند که مخاطبان به طور کلی از آثار او استقبال کرده و نسبت به حمایت از حقوق فلسطینیان روی خوش نشان میدهند، اما کنشگری در این عرصه گاهی با مقاومتهای شدید و حتی خشونتآمیز نیز مواجه میشود. یکی از بارزترین نمونههای این تقابل، به برگزاری نمایشگاه عکس او با موضوع «نکبت ۱۹۴۸» (فاجعه آوارگی فلسطینیان) بازمیگردد. او این نمایشگاه بزرگ و مهم را در یک کتابخانه عمومی واقع در یک محله یهودینشین در نزدیکی شهر بوستون برپا کرد. با وجود اینکه حدود ۲۰۰ نفر برای بازدید از این رویداد در محل حاضر شدند، اما بخش قابلتوجهی از این جمعیت را مخالفان سرسخت پیام نمایشگاه تشکیل میدادند.
تنشها زمانی به اوج رسید که شیل و تیم برگزارکننده، مراسمی را تدارک دیده بودند تا سه فرد فلسطینی به صورت حضوری درباره تجربیات شخصی خود از آوارگی و اشغال با حاضران صحبت کنند. در این هنگام، حامیان اسرائیل با ایجاد هیاهو، فریاد کشیدن بر سر برگزارکنندگان و اعمال ارعاب و تهدیدهای جدی، فضا را به شدت متشنج کردند و در نهایت شیل را مجبور به لغو کامل این نشست و مراسم سخنرانی کردند. با این حال، این فشارها و تلاش برای خاموش کردن صدای قربانیان نتوانست مانع ادامه کار او شود. حدود شش ماه پس از این واقعه تلخ، اسکیپ شیل موفق شد دقیقاً همان رویداد و نمایشگاه را به همراه نشست برنامهریزیشده، در فضایی متفاوت (یک کلیسا) با موفقیت و در آرامش برگزار کند.
او این تجربه را نمونهای روشن از بازخوردهای به شدت قطبی و متفاوتی میداند که عکاسی مستند و فعالیتهای حقوق بشری او در جامعه آمریکا به همراه دارد؛ جامعهای که به گفته او، دههها تحت نفوذ شدید و روایتسازیهای رسانهای اسرائیل قرار داشته است، هرچند که شواهد و نظرسنجیهای جدید نشان میدهد این نفوذ اکنون با ریزش چشمگیر حمایت عمومی در ایالات متحده مواجه شده است.
حقوق بینالملل؛ ضرورت پایان دادن به استانداردهای دوگانه
در نگاه این فعال آمریکایی، قوانین حقوق بینالملل و سازوکارهای کیفری بینالمللی تنها در صورتی کارآمد خواهند بود که بدون هیچگونه استثنایی برای تمام کشورها اعمال شوند. او با انتقاد صریح از استانداردهای دوگانه، تاکید میکند که اقدامات نظامی ایالات متحده و اسرائیل، بهویژه در هدف قرار دادن آگاهانه غیرنظامیان و کشته شدن بیش از ۱۵۰ کودک بیدفاع مدرسهای، مصداق بارز و غیرقابلانکار جنایت جنگی است و جامعه جهانی باید برای پاسخگو کردن این قدرتها، دیوان کیفری بینالمللی را تقویت کند.
نبرد در میدان رسانه و افول هژمونی روایتهای رسمی
بخش مهمی از دغدغههای شیل به سانسور سیستماتیک و عملکرد رسانههای جریان اصلی در ایالات متحده بازمیگردد که تقریباً هیچ تصویری از رنج غیرنظامیان در کشورهای هدف آمریکا ارائه نمیدهند. با این وجود، او معتقد است که تسلط تاریخی و نفوذ شدید اسرائیل بر رسانههای آمریکایی در حال رنگ باختن است. وی با استناد به نظرسنجیهای اخیر که نشاندهنده قطع حمایت حدود ۷۰ درصد از افکار عمومی آمریکا از اسرائیل است، این تغییر را یک چرخش دراماتیک میداند. از سوی دیگر، او به خلأ شناختی عمیق جامعه آمریکا نسبت به هویت ایرانیان اشاره میکند (که غالباً با اعراب اشتباه گرفته میشوند) و پیشنهاد میدهد برای شکستن این انحصار رسانهای و رساندن صدای قربانیان، از ظرفیت شبکههای اجتماعی و رسانههای معتبر مستقل بینالمللی بهرهبرداری شود.
تغییر نگاه افکار عمومی آمریکا به مقاومت ایران
در نهایت، اسکیپ شیل به پیامدهای تجاوزات نظامی اخیر و تاثیر آن بر نگاه مردم آمریکا میپردازد. به گفته او، هدف قرار دادن مدارس و کودکان بیدفاع، نقطه عطفی بود که ماهیت غیرانسانی این حملات را برای افکار عمومی آمریکا روشن کرد. افزون بر این، در حالی که بسیاری در آمریکا انتظار داشتند ایران در برابر قدرت آتش ایالات متحده به سرعت تسلیم شود، این مقاومت و بازدارندگی نتیجهای معکوس در افکار عمومی داشت. او معتقد است که نوعی احساس احترام فزاینده در میان بخشی از مردم آمریکا نسبت به ایران شکل گرفته است؛ کشوری که توانسته در برابر این نیروی نظامی عظیم ایستادگی کند و ارتش آمریکا را درگیر یک فرسایش بیسابقه سازد. او به عنوان یک نمونه عینی، به سرگردانی یکساله ناو هواپیمابر آمریکایی در دریا بدون مرخصی برای خدمه اشاره میکند که نشاندهنده هزینههای سنگین و بحرانهای روانی در میان نیروهای نظامی ایالات متحده در پی این تقابل است.
