پیتر فورد نقض بند ۴ ماده ۲ منشور سازمان ملل توسط حمله نظامی اسرائیل و آمریکا به ایران را تأیید و ادعای دفاع مشروع را رد کرد. وی اقدامات اسرائیل علیه زیرساختهای غیرنظامی و ترور دانشمندان را جنایات جنگی و تروریسم دولتی دانست و عملکرد شورای امنیت را در قبال این بحران ناکارآمد و متاثر از نفوذ آمریکا توصیف کرد. فورد تأکید کرد که تقویت بازدارندگی ایران بهترین راهحل در شرایط فعلی است.
در ادامه تلاشهای تخصصی سازمان دفاع از قربانیان خشونت جهت جلب حمایت و همصدایی کارشناسان مستقل بینالمللی در محکومیت اقدام تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی و ایالات متحده آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران که از تاریخ ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ آغاز شد و به شهادت بیش از ۱۱۰۰ تن از شهروندان غیرنظامی کشورمان (از جمله ۱۳۲ زن و ۴۷ کودک) و مجروح شدن بیش از ۵۷۵۰ تن از شهروندان غیرنظامی کشورمان گردید، از آقای پیتر ویلیام فورد سفیر سابق و دیپلمات باسابقه بریتانیایی و کارشناس ارشد امور غرب آسیا برای انجام یک گفتوگوی کارشناسی دعوت بهعمل آمد.
چکیده مصاحبه
فورد یکی از برجستهترین دیپلماتهای بریتانیایی با تخصص عمیق در مسائل خاورمیانه است. وی دانشآموخته دانشگاه آکسفورد ا و طی دوران خدمت خود در وزارت خارجه بریتانیا در شهرهایی چون بیروت، قاهره، ریاض، سنگاپور و پاریس مشغول به فعالیت بوده است. ایشان از سال ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۳ به عنوان سفیر بریتانیا در بحرین و سوریه خدمت کرده و سپس به عنوان نماینده کمیسرکل آنروا (آژانس سازمان ملل متحد برای کمک به آوارگان فلسطینی) در اردن بین سالهای ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۵ فعالیت داشته است. در حال حاضر، فورد بهعنوان مشاور سازمان خیریه سلطنتی بحرین و همچنین مشاور برخی نمایندگان پارلمان بریتانیا در خصوص مسائل سوریه ایفای نقش میکند. وی بهطور مستمر در رسانههای بینالمللی به تحلیل وضعیت حقوقی و سیاسی خاورمیانه میپردازد.
در مصاحبه اخیر، آقای فورد بهصراحت و با استنادات حقوقی، حمله نظامی رژیم صهیونیستی و ایالات متحده علیه جمهوری اسلامی ایران را نقض آشکار بند ۴ ماده ۲ منشور ملل متحد دانست.
وی تأکید کرد که ادعای واشنگتن و تلآویو مبنی بر توجیه این حمله در چارچوب تفسیر موسع از ماده ۵۱ منشور (حق دفاع مشروع) از نظر حقوق بینالملل مردود و بیپایه است، چرا که هیچ شواهدی دال بر وقوع قریبالوقوع حملهای از سوی ایران ارائه نشده و وضعیت، برعکس، نشاندهنده موضع دفاعی ایران و نیت پیشدستانه اسرائیل در آغاز تهاجم بوده است.
به باور فورد، حملات هدفمند اسرائیل به زیرساختهای غیرنظامی نظیر بیمارستانها، تأسیسات آب، و کارخانه داروسازی کیمیدارو، بهویژه در کنار هشدارهای مبهم برای تخلیه شهری با جمعیت بیش از ده میلیون نفر، نه تنها نقض جدی اصول حقوق بشردوستانه بینالمللی بلکه مصداق روشنی از تروریسم دولتی است. وی این اقدام را در ادامه سیاست آگاهانه اسرائیل برای ایجاد رعب و وحشت در میان مردم، تحریک نارضایتی عمومی و تلاش برای بیثباتسازی جمهوری اسلامی ارزیابی کرد، مشابه تاکتیکهایی که پیش از این در غزه با شدت و وضوح به کار گرفته شده است.
در بخشی دیگر از مصاحبه، فورد با اشاره به ترور ۱۳ دانشمند هستهای و خانوادههای آنان، همچنین قتل کادر درمانی و امدادگران جمعیت هلالاحمر، این اقدامات را اعدامهای فراقضایی خواند و یادآور شد که در یک نظم جهانی ایدهآل، این جنایات باید توسط دادستان دیوان کیفری بینالمللی (ICC) مورد تحقیق قرار گیرد. وی با این حال، با واقعگرایی اظهار داشت که سابقه برخورد دیوان با جرایم جنگی رژیم صهیونیستی در فلسطین نشان داده که حمایت سیاسی ایالات متحده از اسرائیل، عملاً مانعی جدی برای تحقق عدالت کیفری بینالمللی ایجاد کرده است.
در ارزیابی کلی از عملکرد شورای امنیت سازمان ملل در قبال این بحران، فورد با صراحت آن را مایه تأسف خواند و گفت که سکوت شورا در برابر حمله بیسابقه به یک عضو سازمان ملل، نه تنها مشروعیت نهاد را زیر سؤال برده بلکه نمایانگر عمق نفوذ ایالات متحده در سازوکارهای ملل متحد و تبدیل آن به ابزار حمایت از متحدان خاص است.
در بخش پایانی، فورد با وجود اذعان به اختلال ساختاری در نظام بینالمللی و تحمیل اراده قدرتهای غربی، تأکید کرد که نباید از سازوکارهای حقوقی موجود غفلت کرد. بهگفته وی، حتی اگر روندهای دیپلماتیک در مجامع بینالمللی به نتیجه عملی نرسند، استفاده از این تریبونها برای بیان حقیقت، شکلدهی به افکار عمومی جهانی، و رسواسازی اقدامات رژیم صهیونیستی، دارای ارزش راهبردی است. او افزود که با رشد تدریجی قدرتهای جنوب جهانی و بلوکهایی چون بریکس، امید به اصلاح ساختارهای بینالمللی و پایان دادن به مصونیت رژیمهای متجاوز وجود دارد.
آقای فورد در پایان تأکید کرد که در شرایط کنونی، بهترین و واقعبینانهترین راه برای جمهوری اسلامی ایران، تقویت مؤلفههای بازدارندگی و دفاعی است تا هزینه تکرار چنین تجاوزهایی برای متجاوزان بهشدت افزایش یابد.
گفتنی است وی در بخشی از مصاحبه، خود سوالی را درخصوص بحث بازدارندگی هستهای مطرح نمود. فورد با اشاره به اینکه داشتن زرادخانه هستهای نتوانسته مانع از واکنش ایران به تجاوز اسرائیل شود، این سوال را مطرح کرد که در چنین شرایطی، چه انگیزهای برای ایران جهت پیگیری برنامه تسلیحات هستهای باقی میماند، در حالی که از نظر او این اقدام میتواند موجب حملات پیشگیرانه بیشتری شود نه امنیت.
